· 

Functie boekhouding en controlling: op de schop om er samen sterker uit te komen

Gepubliceerd op: cmweb.nl

 

De rol van controlling verandert en gaat zich meer richten op analyseren en adviseren. Een verantwoordelijkheid die altijd al bij controlling heeft gehoord. Het is de reden voor het ontstaan van de rol van controlling. In het verleden heeft menig controller zich echter ook verregaand beziggehouden met het registreren en rapporteren, terwijl die rol aan de boekhouding toebehoort. De tijd is nu aangekomen om beide rollen weer te herdefiniëren, want automatisering, digitalisering en robotisering eisen een herinrichting van de financiële functie. Maar zijn de controller en boekhouder daar wel klaar voor?


Het lijkt allemaal heel duidelijk, de boekhouding zorgt voor de registratie en rapportage van de financiële cijfers en controlling analyseert de cijfers en communiceert deze in de organisatie. Toch is controlling zich meer en meer met de registratie en rapportage gaan bemoeien, waardoor de analyserende en adviserende rol niet altijd werd ingevuld. Dit is opgelost door een tweedeling in controlling door te voeren: de financial controller zorgt voor de registratie en rapportage en de business controller heeft de verantwoordelijkheid voor de analyse van de cijfers en om de organisatie te adviseren en te navigeren op basis van de cijfers. Een neveneffect hiervan is dat de rol van de boekhouder is vervaagd en tot het minimum is teruggebracht. Dit geheel ten onrechte, omdat de boekhouder verantwoordelijk en opgeleid is om zorg te dragen voor de juiste en volledige registratie en rapportage van alle financiële transacties van de organisatie. Met andere woorden: de boekhouder was, is en blijft verantwoordelijk is voor de inputkant van het financiële proces (registratie) om daarmee betrouwbare en relevante output te leveren (rapportage).

 

Controlling is dus in de afgelopen decennia opgeschoven naar de inputkant van het financiële proces en daarmee is er een overlap ontstaan met de verantwoordelijkheid van de boekhouding. En nu zorgen de toenemende automatisering, digitalisering en robotisering van de registrerende en rapporterende functie ervoor dat de rol van controlling weer teruggaat naar de analyserende en adviserende rol. Een terechte verandering, maar helaas blijkt in de praktijk dat niet iedere controller is opgeleid om met deze verandering mee te gaan. Door de overname van de registrerende en rapporterende rol is inmiddels ook de boekhouder niet meer adequaat opgeleid om de veranderingen in het vakgebied op te vangen. Er is dus werk aan de financiële winkel, de rol van de controller en de boekhouder moeten op de schop om er samen sterker uit te komen.

 

De boekhouder gaat verdwijnen! Een stelling die vaak is gehoord, maar onduidelijk is waar deze stelling op berust. De laatste onderzoeken, waaronder het meest recente onderzoek van Robert Half Finance 2020, Dichterbij dan u denkt laat juist zien dat het voldoen aan regelgeving en de boekhoud- en financiële verslagleggingsnormen door cfo’s als topprioriteiten worden gezien. Het voldoen hieraan behoort tot de inputkant van het financiële proces en is daarmee een verantwoordelijkheid voor de boekhouder. De opleiding en ontwikkeling van diezelfde boekhouder is echter totaal verwaarloosd gedurende de laatste decennia. De rol van de boekhouder is gedevalueerd ten opzichte van de controller en andere functies binnen de financiële functie. De leer van het boekhouden is voornamelijk opgenomen in mbo-opleidingen en uit de meeste hbo-opleidingen geschrapt, terwijl nu blijkt dat de rol van de boekhoudprofessional op minimaal hbo-niveau is beland. Bij de hbo-opleidingen wordt de leer van het boekhouden dus niet meer gegeven en de professional die boekhoudkennis en -ervaring heeft, is qua opleiding vaak op mbo-niveau blijven hangen. Om over de training en ontwikkeling van soft skills maar te zwijgen, want die kans heeft de boekhouder helemaal niet gekregen en ook niet zelf gegrepen. Een gemiste kans, want vanaf nu heeft iedere organisatie professionals op hbo-niveau nodig, beschikkend over brede kennis van en ervaring in boekhouden en een goed pakket soft skills. De boekhoudsystemen gaan tenslotte niet vanzelf werken, deze moeten worden ingericht, algoritmes ontstaan niet vanzelf, die moeten ook worden geprogrammeerd op basis van regelgeving en boekhoud- en financiële verslagleggingsnormen. De optimalisatie van het financiële proces als onderdeel van de automatisering is ook belangrijk bij de opbouw van de nieuwe financiële functie en ook hierbij is boekhoudkennis een noodzaak. Standaardisatie van de financiële administratie is nog een dimensie die nodig is om procesoptimalisatie en -automatisering te bereiken; daar is ook boekhoudkennis voor nodig. Strategische visie met betrekking tot het inrichten van de financiële administratie en de besluitvorming omtrent uitvoering van de boekhouding, centraal of decentraal, outsourcen of in-house, daar is allemaal boekhoudkennis voor nodig.

 

De rollen en opleidingen voor controlling en de boekhouding moeten dus op de schop om de toekomst met vertrouwen tegemoet te gaan. De controller kan dan weer gaan doen waarvoor hij besteld is, het analyseren van de financiële cijfers en data en de organisatie op basis hiervan adviseren. De boekhouder kan dan ook gaan doen waar hij voor is: het opzetten van een hightech, meer toekomstgerichte en veerkrachtige boekhoudfunctie. Zo kunnen beide rollen naast elkaar functioneren, elkaar ondersteunen en samen bouwen aan een mooie toekomst van de financiële functie.

Commentaar schrijven

Commentaren: 0