· 

6 trends en ontwikkelingen in boekhouden

Gepubliceerd op: controlling.nl
Volgens velen is boekhouden een uitstervend vak en ambacht. Maar als boekhouden als vak en ambacht uitsterft, waar gaan dan de financiële cijfers vandaan komen? De traditionele boekhouder die voornamelijk handmatig alle financiële transacties in een boekhoudsysteem boekt, gaat verdwijnen, zover is duidelijk. Maar hiermee verdwijnt niet de rol en positie van de boekhouding.
Melk komt toch ook niet uit de supermarkt? 
Uit onderzoek blijkt dat veel jongeren niet meer weten waar melk vandaan komt. Is het uit de supermarkt of toch van de koe? Er zijn veel vooroordelen en weinig kennis over de koe. Het is niet echt hip om over de koe te praten, zijn herkomst, leefomgeving en –omstandigheden, maar toch drinken we bijna allemaal melk. Voor de Nederlander bestaat een goede lunch en/of ontbijt uit een boterham met kaas en een glas melk! Het is onmisbaar in ons dagelijks leven en dan te bedenken dat er mensen zijn die niet weten waar melk uiteindelijk vandaan komt. Het blijkt een natuurlijk en menselijk fenomeen: je verliest kennis van datgene waar geen aandacht meer aan wordt gegeven; uit het oog, uit het hart.

De link naar de boekhouding is snel gelegd.  Er zijn schijnbaar veel vooroordelen over boekhouden en weinig kennis over het vakgebied. En toch zijn veel verschillende partijen geïnteresseerd in de financiële positie en de cijfers van organisaties. Maar waar komen de financiële cijfers eigenlijk vandaan? Inderdaad, bij de boekhouding! Na het verzamelen, registreren en samenstellen, rapporteert de boekhouding de cijfers aan de diverse controllers, die de cijfers op hun beurt analyseren en deze verwerken in de diverse managementinformatiesystemen. 

 

De externe en interne accountants voeren audits uit op de cijfers en de processen. De financieel manager presenteert de cijfers aan de diverse afdelingsmanagers en de CFO presenteert de cijfers aan de board en directie. De CFO en CEO presenteren de cijfers aan de ‘buitenwereld’, zijnde geïnteresseerden, journalisten, financieel analisten en investeerders, die de cijfers weer verder analyseren. Het belang van de financiële cijfers van een organisatie is groot en de verantwoordelijkheid voor het correct samenstellen van de cijfers ligt bij de boekhouding; een goed begin is het halve werk!

 

Zo veel belangen gekoppeld aan de financiële cijfers van een organisatie. Dan zou je zeggen dat er veel aandacht is voor de ontwikkeling van de boekhouding en de boekhoudprofessionals, maar niets is minder waar. Alle verschillende partijen die hiervoor vermeld zijn, ontwikkelen zich en gaan met de tijd mee, maar op boekhouden rust een soort van taboe. Volgens velen is boekhouden zelfs een uitstervend vak en ambacht! Maar als de koe wegvalt, waar gaan we dan melk vandaan halen? Nog steeds vanuit de supermarkt? Als boekhouden als vak en ambacht uitsterft, waar gaan dan de financiële cijfers vandaan komen? De traditionele boekhouder die voornamelijk handmatig alle financiële transacties in een boekhoudsysteem boekt, gaat verdwijnen, zover is duidelijk. Maar hiermee verdwijnt niet de rol en positie van de boekhouding.

 

Verandert er dan helemaal niets bij de boekhouding? Jazeker wel en behoorlijk ook. Het wordt de hoogste tijd dat de boekhouding en de boekhouders met de wereld mee gaan veranderen. Enkele belangrijke trends en ontwikkelingen die een effect hebben op de ontwikkeling van de boekhouding en de boekhouders zijn:
- Automatisering en internet
- Globalisering
- Business Process Management
- Talentmangement
- Informatieveiligheid
- Versnelde informatiestromen en toename informatiebehoefte

 

1. Automatisering en internet
Automatisering vervangt de handmatige werkzaamheden binnen het proces van boekhouden. Goede en effectieve toepassing van automatisering kan leiden tot een verhoogde betrouwbaarheid van de financiële rapportages. Automatisering heeft ook een effect op de bedrijfsvoering van veel organisaties, omdat interne processen veelal worden geautomatiseerd. Automatisering verhoogt de transparantie waarmee het nog belangrijker wordt om goede procesbeschrijvingen als basis te gebruiken voor systeem implementaties.

 

2. Globalisering
Globalisering maakt het mogelijk voor organisaties om zaken te doen in het buitenland en zich eventueel ook in het buitenland te vestigen. Vestigen en/of zaken doen in het buitenland leidt tot financiële transacties en financiële transacties leiden weer tot de verplichting voor het voeren van een boekhouding voor de buitenlandse vestiging. Deze boekhouding dient te worden gevoerd conform de wetgeving van het land waarin de organisatie zich heeft gevestigd. Vanwege deze globalisering stelt het bestuur en het management nog hogere eisen aan de financiële rapportage. Vaak wordt er financiële informatie gevraagd van alle vestigingen in landen waar de organisatie actief is.

 

3. Business Process Management
Bij een functioneel georiënteerde organisatiestructuur is de organisatie aan de hand van functies gestructureerd (verticaal). Veel voorkomende functies zijn de afdeling: verkoop, inkoop, logistiek, personeelszaken, marketing, boekhouding, etc. Proces georiënteerde organisaties hebben de organisatiestructuur ingericht aan de hand van processen (horizontaal) naast of ter vervanging van de functionele indeling. Een proces is een met elkaar verbonden, sequentiële reeks van activiteiten en taken die een input omzetten in een output. Processen raken meerdere functies (cross-functional) en verbinden deze met elkaar. De ontwikkeling van een proces georiënteerde organisatiestructuur heeft een grote impact op de inrichting van de boekhouding en het boekhoudingproces. Veel voorkomende processen zijn: 
- Het inkoopproces: dit proces loopt vanaf het moment van het contracteren van een leverancier tot en met het betalen van de factuur. 
- Het verkoopproces: dit proces loopt vanaf het moment van het afsluiten van het contract met een klant tot en met het moment van betalingsontvangst. 
Om een proces zo goed mogelijk te laten verlopen, is het belangrijk dat de verschillende functies nauw met elkaar samenwerken en alle overbodige activiteiten die geen waarde toevoegen in een proces weg te laten.

 

4. Talentmangement
Talentmanagement is door McKinsey in 1997 geïntroduceerd met het publiceren van een onderzoek en in 2001 met een boek, beide genaamd “The war for talent”. Volgens het onderzoek en het boek van McKinsey is talent management het proces van het aantrekken, ontwikkelen, prikkelen en behouden van zeer getalenteerde managers. Bij veel organisaties is talentmanagement ondergebracht bij de afdeling Personeelszaken en wordt het tegenwoordig voor een grotere groep medewerkers toegepast. Talentmanagement heeft ook een impact op de boekhouding en de mensen die op de boekhouding werken. Mede vanwege de trends en ontwikkelingen is de rol van de boekhouding aan het veranderen, wat een impact heeft op de benodigde talenten (competenties).

 

5. Informatieveiligheid
Regelmatig komen er berichten in het nieuws over gelekte informatie; informatie die ongewenst is verspreid aan groter publiek. Het internet heeft een grote rol bij gewenste en ongewenste informatieverspreiding. Gewenste informatieverspreiding is bijvoorbeeld het publiceren van de jaarverslagen op de internetsite van de organisatie. Ongewenste informatieverspreiding kan zijn het hacken van het boekhoudsysteem zodat mensen van buiten de organisatie toegang hebben tot alle financiële data van een organisatie. De impact van deze ontwikkelingen is dat boekhoudprofessionals kennis nodig hebben over de beveiliging van de financiële data om oneigenlijk gebruik van de systemen en informatie te voorkomen.

 

6. Versnelde informatiestromen en toename informatiebehoefte
We leven in een snelle wereld waarin informatie continue beschikbaar is. Als we iets willen weten, zoeken we het op via internet. Wikipedia is een voorbeeld van een enorme bron van informatie die openbaar en gratis beschikbaar is. Vanwege het continue beschikbaar hebben van informatie, raken we eraan gewend om snel informatie te hebben. Dit geldt ook voor het beschikbaar hebben van de financiële cijfers. Bestuur en management willen niet meer 3 – 4 weken wachten voordat de cijfers bekend zijn. We willen het nu! We willen de omzetcijfers elk moment van de dag weten, of ten laatste aan het eind van de dag, min of meer direct na sluitingstijd. Deze ontwikkeling zet de toon voor de boekhouding om zo snel mogelijk de boeken te sluiten en om zo snel mogelijk betrouwbare en relevante financiële informatie te rapporteren.

 

Kortom: de traditionele boekhouder gaat zeker verdwijnen en tegelijkertijd is de toekomst van het boekhouden en de boekhoudprofessional nog nooit zo boeiend en uitdagend geweest. De boekhouding is en blijft verantwoordelijk voor het samenstellen van de financiële cijfers en boekhoudprofessionals zijn nodig voor onder andere het structuren van de boekhouding, het standaardiseren van verschillende boekhoudingen binnen grotere organisaties, het inrichten van de boekhoudsystemen, boekhoudkennis en informatie delen binnen de organisatie, het begeleiden van projecten om de boekhouding te automatiseren, het optimaliseren van processen waar financiële transacties onderdeel van zijn en het transformeren van de financiële functie om ook in de toekomst de organisatie en alle betrokken partijen van betrouwbare en relevante financiële cijfers te blijven voorzien.

 

Het is echter wel belangrijk dat de ontwikkeling van de boekhouding en de boekhoudprofessionals voldoende aandacht en begeleiding krijgt. Op basis van alle ontwikkelingen met betrekking tot boekhouden is het Accounting Architecture Model ontwikkeld en in het boek met gelijknamige titel geïntroduceerd en uitgewerkt. Het Accounting Architecture Model is een model om de boekhouding en de onderliggende systemen in te richten vanuit een integrale en bedrijfskundige ontwerpaanpak. Het doel van het Accounting Architecture Model is het opzetten van een effectief en kwalitatief hoogwaardige boekhouding en de ontwikkelingen te structureren en vakkundig te begeleiden. Het model geeft een structuur om zowel de ‘AS-IS situatie’ van de boekhouding in kaart te brengen en ook de ‘TO-BE situatie’ te definiëren. Ook wordt de uitbreiding en ontwikkeling van de benodigde competenties van de boekhoudprofessional uitvoering in het boek beschreven en vormt hiermee een leidraad voor de toekomst.6 trends en ontwikkelingen in boekhouden. 

Commentaar schrijven

Commentaren: 0